گروه خانواده- دخانیات، توهم آرامش

نهمین جلسه از دوره اول کارگاه‌های آموزشی خصوصی همسفران نمایندگی یزد، به استادی همسفر مائده، نگهبانی همسفر اخترالسادات و دبیری همسفر زهرا با دستور جلسه «دخانیات (سیگار، قلیان، ناس، پیپ و ویپ)» روز دوشنبه ۱۱ خرداد‌ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۶:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

خداوند را بسیار شاکر و سپاسگزارم که امروز در این جایگاه قرار گرفتم تا خدمت کنم.

امروز می‌خواهم در مورد موضوعی صحبت کنم شاید ظاهراً بسیار ساده به‌نظر برسد و ما به‌ سادگی از کنار آن عبور کنیم؛ اما یکی از پیچیده‌ترین و دشوارترین موضوعاتی است که انسان‌ها با آن درگیر می‌شویم؛ به‌ویژه ما مسافران نیکوتین، بسیار با آن مواجه هستیم؛ حتی خودمان نیز متوجه آن نیستیم.

این موضوع نوعی وابستگی است که بین من و دخانیاتی که مصرف می‌کنم به‌وجود می‌آید.

خیلی وقت‌ها فکر می‌کنیم سیگار یا قلیان فقط یک عادت است یا تصور می‌کنیم وسیله‌ای است که می‌توانیم برای گذراندن لحظه‌هایمان، فکرکردن یا حتی آرام‌شدن از آن استفاده کنیم؛ اما اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، سیگار فقط یک دود نیست و قلیان نیز صرفاً دودی نیست که آن را مصرف کنیم و از کنارش عبور کنیم؛ بلکه یک فرآیند وابستگی است که به‌طور هم‌زمان بر جسم، روان، احساسات و اراده ما تأثیر می‌گذارد.

یکی از نکات مهمی که دوست داشتم به آن اشاره کنم این است که ما از سیگار یا قلیان در تفریحات، شادی‌ها و به‌خصوص در غم‌هایمان استفاده می‌کنیم؛ درابتدا با خودمان می‌گوییم: الآن هوا خوب است، حالم خوب نیست یا خیلی کم‌حوصله هستم اگر یک نخ سیگار یا قلیان بکشم، شاید حالم بهتر شود؛ حتی به‌دنبال دورهمی‌هایی می‌رویم که بتوانیم در آن‌‌جا سیگار یا قلیان مصرف کنیم و یا خودمان آن جمع‌ها را ترتیب می‌دهیم.

ناگهان به خودمان می‌آییم و می‌بینیم همین مصرف‌های اندکی که در ذهنمان می‌گفتیم، یک نخ چیزی نمی‌شود با تمام لحظات زندگی ما عجین شده است و در کنار همه کارهایی که انجام می‌دهیم سیگار و قلیان قرار گرفته است؛ حتی می‌بینیم که دیگر این ما نیستیم که تصمیم می‌گیریم سیگار یا قلیان را مصرف کنیم؛ بلکه این سیگار است که تصمیم می‌گیرد الآن باید مصرف کنی و اکنون وقتش است، حالا حالت خوب نیست.

در همین‌حال، سیگار و قلیان به‌تدریج و آرام‌آرام در جسم ما فرسایش ایجاد می‌کنند، شاید متوجه آن نشویم؛ اما به‌آرامی بر قلب، ریه‌، فشار خون، خلق‌وخوی؛ حتی اراده ما اثر می‌گذارند. این اتفاق ناگهانی نیست؛ مانند برخی بیماری‌ها نیست که ناگهان ایجاد شوند و متوجه آن‌ها شویم؛ حتی متوجه آسیب‌هایی که به ما وارد می‌شود نیز نمی‌شویم، به‌همین‌دلیل کمتر به‌دنبال این هستیم که چرا این اتفاق برای ما رخ می‌دهد و چرا خلق‌وخوی ما تغییر کرده است؟ چرا نمی‌توانیم درست تصمیم بگیریم؟ درست فکر کنیم یا حتی درست درس بخوانیم؟ درحالی‌که این‌ها دقیقاً نتیجه همان مصرفی است که داریم و خودمان متوجه آن نیستیم.
به‌همین‌دلیل است که بسیاری از آسیب‌ها به‌صورت جزئی و آرام‌آرام شکل می‌گیرند.

به نظر من مهم است که بدانیم چگونه می‌خواهیم با این مشکل مقابله کنیم. من تا زمانی‌که ندانم مشکل از کجاست و تا چه اندازه ریشه دارد و به چه میزان به من آسیب رسانده است، نمی‌توانم با آن روبه‌رو شوم و آن را درمان کنم.
درابتدا باید آگاهی خودم را افزایش دهم و آموزش‌هایم را در این زمینه بالا ببرم تا بتوانم با این مسئله روبه‌رو شوم.

سیگار و قلیان در ما بی‌قراری ایجاد می‌کنند؛ سپس سیگار را مصرف می‌کنیم و بعد آرام می‌شویم؛ در‌نتیجه این احساس شکل می‌گیرد که سیگار یا قلیان ما را آرام کرده است؛ درواقع این سیگار و قلیان نیستند که ما را تسکین می‌‌دهند این فقط یک توهم آرامش است. نیکوتین بدن کاهش پیدا می‌کند؛ زمانی‌که سیگار یا قلیان مصرف می‌کنیم به‌دنبال آن سطح نیکوتین دوباره بالا می‌رود؛ درنتیجه احساس آرامش به ما دست می‌دهد.

این آرامش موقتی و زودگذر است. اگر دقیق‌تر نگاه کنیم، متوجه می‌شویم که همین سیگار است که آن بی‌قراری را ایجاد می‌کند، نه این‌که عامل از بین‌بردن آن باشد.

اگر بخواهم از تجربه شخصی خودم بگویم، همه می‌دانند که من ورزش می‌کنم؛ زمانی‌که مصرف‌کننده بودم و به دانشگاه می‌رفتم در کلاس‌های شنا هم شرکت می‌کردم. رکوردهای من در شنا بسیار خوب بود و می‌توانستم مسافت‌های طولانی را در زمان کوتاه شنا کنم؛ اما به‌مرورزمان متوجه شدم که نفسم دیگر یاری نمی‌کند؛ هرچه‌قدر تلاش می‌کردم به رکوردهای قبلی خودم برگردم، نمی‌توانستم و اصلاً متوجه نبودم که چرا این اتفاق برایم افتاده است.

تا این‌که یک‌روز در شعبه وکیلی، دستور جلسه نیکوتین بود و یکی از راهنمایان نیکوتین استاد جلسه بودند؛ زمانی‌که در این مورد صحبت کردند، تازه متوجه شدم که کاهش ظرفیت تنفسی و مشکلاتی که برایم به‌وجود آمده بود، دقیقاً به‌دلیل مصرف نیکوتین است؛ حتی بعضی اوقات مادرم نیز به من تذکر می‌داد وقتی قلیان مصرف می‌کنی بعداً دچار سردرد می‌شوی یا مشکلات دیگری برایت پیش می‌آید، این کار را انجام نده؛ اما من قبول نمی‌کردم و می‌گفتم خیر، من قلیان مصرف می‌کنم ولی سردردهایم به‌خاطر این موضوع نیست.

می‌خواهم این نکته را بگویم که اصلاً به این موضوع فکر نکردم که اطرافیان درباره من چه فکری می‌کنند یا ممکن است چگونه قضاوت کنند.

هنوز در جامعه به‌طور کامل جا نیفتاده است که خانم‌ها نیز باید به‌دنبال درمان خود باشند؛ اما من فارغ از قضاوت‌هایی که ممکن بود درباره‌ام شود و جدا از تصورات دیگران، تصمیم گرفتم درمان خودم را آغاز کنم.

برای حال خوب خودم تلاش کردم و امیدوارم همه افرادی که در این جمع حضور دارند اگر مصرف‌کننده سیگار یا قلیان هستند، بدون ترس از قضاوت دیگران درمان خود را آغاز کنند؛ زیرا درنهایت این خود شما هستید، نه دیگران که از نتیجه درمان‌تان بهره‌مند می‌شوید.

مرزبانان کشیک: همسفر معصومه و مسافر حسین
تایپیست: همسفر فهیمه رهجوی راهنما همسفر فهیمه (لژیون دوم)
عکاس: همسفر الهه رهجوی راهنما همسفر فهیمه (لژیون دوم)
ارسال: همسفر لیلا رهجوی راهنما همسفر فهیمه (لژیون دوم) دبیر سایت