استیل‌کولین: پیام‌رسانِ مهربان در بدن ما!

سلام دوستان حمید هستم یک مسافر.
آخرین آنتی ایکسِ مصرفی‌ام شیرهOT و ماری‌جوآنا، به مدت 12ماه و 12روز سفر کردم به روش DST با داروی OT با راهنمایی ِ راهنمای بزرگوارم آقا علیرضا اسفندیاری، لژیون دوم آکادمی، مدت رهایی از مصرف مواد مخدر یک‌سال‌ویک ماه. در ادامه سفر سیگار را انجام دادم به مدت 13ماه‌و‌8روز به روش DST، با داروی آدامس نیکوتین خوراکی و به راهنماییِ راهنمای بزرگوارم آقا احمد زمانی، رهایی از دخانیات 3ماه.
استیل‌کولین: پیام‌رسانِ مهربان در بدن ما! شاید تا به حال اسم استیل‌کولین را نشنیده باشید، اما این ماده کوچک و شگفت‌انگیز، قهرمانِ گمنام بدن ماست.
استیل‌کولین اولین پیام‌رسان عصبی است که دانشمندان کشف کردند؛ یک پیکِ شیمیایی که وظیفه دارد پیام‌ها را بین سلول‌های عصبی یا از عصب به عضله برساند. به زبان ساده، بدون این ماده، بدن ما تقریباً از کار می‌افتد!
بیایید ببینیم این پیکِ فعال، کجاها به کمک ما می‌آید:
۱. فرماندهِ عضلات و آرامش‌بخشِ بدن:  استیل‌کولین در سیستم عصبی محیطی دو وظیفه مهم دارد: حرکت: وقتی می‌خواهید لیوانی را بردارید یا لبخند بزنید، این استیل‌کولین است که پیام را به عضلات می‌رساند تا حرکت کنند.
آرامش: او بخشی از سیستم "استراحت و هضم" است. یعنی وقتی می‌خواهید بعد از یک روز شلوغ نفس عمیق بکشید و آرام شوید، استیل‌کولین با پایین آوردن ضربان قلب و کمک به گوارش، به بدن شما آرامش می‌دهد.
۲. مدیرِ مغز: از حافظه تا رویاهادر مغز، استیل‌کولین نقش مدیر اجرایی را بازی می‌کند: یادگیری و حافظه: برای اینکه بتوانیم مطالب جدید یاد بگیریم یا خاطرات خوبمان را ذخیره کنیم، مغز ما به مقدار کافی استیل‌کولین نیاز دارد.
تمرکز: وقتی می‌خواهید روی یک کارِ مهم تمرکز کنید یا هوشیار بمانید، این ماده هوای شما را دارد.دنیای رویاها: در زمان خواب، به‌ویژه وقتی در مرحله رویا دیدن (REM) هستیم، استیل‌کولین نقش مهمی در تنظیم خواب ما ایفا می‌کند.
۳. چرا تعادلش مهم است؟گاهی ممکن است سیستم انتقال استیل‌کولین دچار اختلال شود که در این صورت بدن دچار مشکلاتی می‌شود. برای مثال:در بیماری آلزایمر، سطح این ماده در مغز کاهش می‌یابد؛ به همین دلیل است که اکثر داروها تلاش می‌کنند این سطح را بالا نگه دارند تا حافظه بهتر عمل کند.سم بوتولیسم که مخصوصاً با مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر وارد سیستم ایمنی می‌شود، سیستم ایمنی را دچار اشتباه شده و جلوی کارکرد استیل‌کولین را می‌گیرد که باعث ضعف عضلانی می‌شود.
حتی برخی سموم و همین‌طور مصرف دخانیات هم سعی می‌کنند با ایجاد اختلال در این پیکِ عزیز، در کار بدن خلل ایجاد کنند.چطور این قهرمان را در بدن بسازیم؟بدن ما خیلی پیچیده و هوشمند است! او استیل‌کولین را از «کولین» می‌سازد. خبر خوب اینکه ما می‌توانیم کولین را با یک تغذیه سالم، مثل مصرف تخم‌مرغ، جگر یا سبزیجات تازه، به بدنمان برسانیم.
استیل‌کولین کلیدِ حرکت آگاهانه، یادگیریِ بهتر و آرامش درونی ماست. مراقبت از سلامت مغز با عدمِ استفاده دخانیات،الکل و مواد مخدر، بهترین راه برای این است که اجازه دهیم این پیام‌رسانِ مهربان، به بهترین شکل وظیفه‌اش را در بدن ما انجام دهد.متأسفانه، مصرف دخانیات، الکل و مواد مخدر، درست مثل یک فرستنده مزاحم، این شبکه ظریف را مختل می‌کنند. بیایید خیلی ساده بررسی کنیم که وقتی این مواد وارد بدن می‌شوند،
چه اتفاقی برای سیستمِ استیل‌کولین ما می‌افتد:
۱. سیگار، قلیان و نیکوتین: یک بازیِ فریبکارانه نیکوتین با سیستمِ استیل‌کولین ما رابطه عجیبی دارد! در مغز، گیرنده‌های خاصی داریم که نیکوتین دقیقاً شبیه استیل‌کولین به آن‌ها می‌چسبد و آن‌ها را فریب می‌دهد. چه اتفاقی می‌افتد؟ نیکوتین با اِشغال این گیرنده‌ها، مغز را وادار می‌کند دوپامین یا همان هورمون پاداش را آزاد کند.
این همان حسِ لذت و تمرکزِ زودگذری است که فرد در لحظه سیگار کشیدن احساس می‌کند.
مشکل کجاست؟ مغز که متوجهِ این تحریکِ غیرطبیعی شده، برای حفظ تعادل، گیرنده‌های بیشتری می‌سازد. به همین خاطر وقتی نیکوتین نیست، فرد احساس بی‌قراری می‌کند؛ چون مغزش دیگر به سیستمِ طبیعیِ خودش قانع نیست چون جایگزینی شکل می‌گیرد.
۲. الکل: وقتی حافظه و تمرکز «خسته» می‌شوندالکل روی سیستمِ استیل‌کولین اثرِ سرکوب‌کننده دارد. الکل با کاهش فعالیتِ استیل‌کولین در بخش هیپوکامپ (مرکز حافظه مغز)، باعث می‌شود فرد دچار گیجی، فراموشی‌های مقطعی و کُندی در پردازشِ اطلاعات شود. به همین دلیل است که بعد از مصرف الکل، واکنش‌های مغز به محیط و تصمیم‌گیری‌ها، دقتِ همیشگی را ندارد.
۳. مواد مخدر: به هم خوردنِ نظمِ طبیعیمواد مختلف به روش‌های متفاوتی سیستمِ ما را به چالش می‌کشند:محرک‌ها: این مواد با دستکاریِ غیرطبیعیِ آزادسازیِ استیل‌کولین، مغز را در حالتِ هوشیاریِ اجباری و فشارِ مداوم قرار می‌دهند.مصرف مواد افیونی (مثل تریاک و هروئین): این مواد با سرکوبِ آزادسازیِ استیل‌کولین در بخش‌های مهم مغز، عامل اصلیِ آن حسِ بی‌حالی، خواب‌آلودگی و ضعف در حافظه کوتاه‌مدت هستند.
مصرف مواد توهم‌زا: این مواد مستقیم به سراغِ گیرنده‌های استیل‌کولین می‌روند و باعث می‌شوند مغز، درکِ درستی از محیط نداشته باشد و دچار توهم شود.
خبرِ خوب این است که مغز، قدرتِ بازگشت دارد! شاید این تأثیرات نگران‌کننده به نظر برسند، اما یک واقعیتِ بسیار امیدوارکننده وجود دارد که مغزِِ انسان انعطاف‌پذیر است. مغز ما همیشه در حالِ تلاش برای بازگشت به تعادل است.
وقتی مصرف این مواد قطع می‌شود، مغز کم‌کم شروع می‌کند به ترمیمِ خودش؛ یعنی دوباره یاد می‌گیرد که چطور استیل‌کولین را به میزانِ درست آزاد کند و گیرنده‌هایش را به حالتِ عادی برگرداند.اگر شما یا کسی که دوستش دارید درگیرِ این چالش‌ها هستید،
یادتان باشد که این فقط یک ضعف اراده نیست؛ بلکه یک واکنشِ بیولوژیک برگرفته شده از جایگزینی است که مغز در برابر این مواد از خودش نشان داده است.
برای بازگشت به روزهایِ سلامت، نیاز به تفکر، تجربه و آموزش داشتم که خوشبختانه کنگره 60 در این مسیر، کاملاً در کنارم بود تا بتوانم در کنار آموزش تجربه بهتری از زندگی‌ام داشته باشم.

نویسنده مقاله: مسافر حمید لژیون دوم آکادمی