از هوش مصنوعی فقط به‌عنوان یک ابزار و برای پیدا کردن کلیدواژه‌ها استفاده کنیم

جلسه چهارم از دوره سوم کارگاه‌های آموزشی خصوصی همسفران کنگره۶۰ نمایندگی کمال الملک تهران به استادی راهنمای تازه واردین همسفر طیبه، نگهبانی همسفر افسانه و دبیری همسفر صدیقه با دستور جلسه «از سايت، فضای مجازی و هوش مصنوعی در کنگره۶۰ چگونه استفاده می‌کنم؟» روز سه شنبه ۳۱ شهریورماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۶:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

اول از همه خدا را شکر می‌کنم و از مرزبانان و ایجنت تشکر می‌کنم که این فرصت را در اختیار من قرار دادند. در حقیقت به‌جای من مرزبان خبری همسفر مائده می‌توانستند استاد باشند؛ ولی از خودگذشتگی کردند و این توفیق را به من دادند، از ایشان کمال تشکر را دارم. دستورجلسه «از سایت، فضای مجازی و هوش مصنوعی در کنگره۶۰ چگونه استفاده می‌کنم؟» است. به‌عنوان کسی که در سایت خدمت می‌کنم و این خدمت را از جان و دل دوست دارم، می‌خواهم از تجربه‌های شخصی خودم بگویم و کمی درباره کار سایت و کاری که انجام می‌دهند صحبت کنم.

زمانی که در سایت خدمت می‌کردم، مطالب به دست من می‌رسید؛ این مطالب یک پروسه مشخص دارند. ابتدا به دست رابط خبری می‌رسند، ویرایش اولیه انجام می‌شود، سپس به دست من می‌رسند و بعد به دست دبیران می‌رسد و دوباره ویرایش می‌شود. مجدداً به دست من برمی‌گردند، یک بار دیگر ویرایش می‌شوند و در نهایت روی سایت قرار می‌گیرند.

این پروسه ممکن است چند روز طول بکشد؛ بنابراین خدمت در سایت، خدمتی زمان‌بر است و نمی‌شود آن را به بعداً انجام می‌دهم موکول کرد؛ چون زمان کم می‌آید. وقتی زمان کم باشد، انسان مجبور می‌شود با عجله کار کند و وقتی کاری را با عجله انجام می‌دهم، حس خوبی در آن نیست؛ در نتیجه ممکن است مطلبی با حس نامناسب روی سایت قرار بگیرد و دیگر نمی‌تواند آن انرژی و حس خوبی را که باید به مخاطب منتقل کند؛ پس اگر قبول کردید مطلبی را برای سایت بفرستید؛ باید در زمان خودش آن را ارسال کنید.

موضوع دیگری که در ابتدای خدمتم متوجه شدم این بود که هرکدام از بچه‌ها ادبیات و سبک نوشتاری مخصوص خودشان را دارند. اوایل که شروع به کار کردم، مطالب را می‌خواندم و تقریباً می‌توانستم تشخیص بدهم هر مطلب متعلق به چه کسی است؛ اما بعد از مدتی متوجه تغییر در ادبیات بعضی افراد شدم. کسی که قبلاً مشارکتش را با غلط‌های املایی برای من می‌فرستاد، حالا با جمله‌بندی بسیار مرتب، قواعد نگارشی دقیق و کلمات ادبی زیادی مطلب می‌فرستاد. مشخص بود که از هوش مصنوعی استفاده شده است.

استفاده از هوش مصنوعی اشکالی ندارد؛ اما باید به یک نکته توجه کنیم. هوش مصنوعی یک ربات است و قرار نیست در نوشته‌ای که تولید می‌کند، آن حس و انرژی انسانی وجود داشته باشد. وقتی مطلبی را در سایت قرار می‌دهم، اگر آن حس واقعی در آن وجود نداشته باشد، حتی اگر من انرژی و حس خوب هم برای آن بگذارم، ممکن است آن چیزی که باید به مخاطب منتقل شود، منتقل نشود؛ به همین دلیل برای مطالب و مشارکت‌هایمان ترجیحاً از هوش مصنوعی استفاده نکنیم و اجازه بدهیم نوشته، از دل و تجربه خودمان بیرون بیاید.

افرادی که در سایت خدمت می‌کنند، چه دبیر باشند، چه رابط خبری و چه نگهبان سایت هر کدام نقشی دارند. آن‌ها حسی را که در مطلب وجود دارد صیقل می‌دهند. ممکن است در قسمتی از یک مطلب، حس ناامیدی وجود داشته باشد؛ ویرایش کننده تلاش می‌کند همان مطلب را با حفظ کلمات و مفهوم اصلی اصلاح کند و حس نامطلوب آن را بگیرد و بعد مطلب وارد سایت شود. یکی از کارهایی که افراد در بخش ویرایش و نگهبانی سایت انجام می‌دهند همین است.

موضوع دیگری که می‌خواهم بگویم این است که بعضی از افراد فکر می‌کنند اگر در مشارکتشان از کلمات قلمبه و سنگین استفاده کنند، مطلبشان بهتر و ارزشمندتر می‌شود؛ در حالی که این‌طور نیست. بعضی از افراد ممکن است چهار یا پنج کلاس سواد داشته باشند. وقتی در فضای مجازی به دنبال راه درمان می‌گردند، ممکن است مقاله‌های مختلفی را پیدا کنند؛ اما چیزی از آن مقالات متوجه نشوند. اگر ما هم بخواهیم دقیقاً مانند همان مقالات و با همان ادبیات بنویسیم، شاید آن شخص نتواند چیزی از مطلب ما دریافت کند.

گاهی همان دلنوشته ساده و صمیمی خودمان می‌تواند یک کلید و یک فانوس راه باشد. فانوس دریایی در جایی قرار می‌گیرد که راه‌ گم‌کردگان بتوانند نور آن را ببینند، مسیرشان را پیدا کنند و به سمت آن حرکت کنند. در گذشته که دستگاه‌های دیجیتالی وجود نداشت، فانوس دریایی یکی از راه‌های پیدا کردن مسیر بود. سایت کنگره۶۰ هم دقیقاً همین‌طور است. یک فانوس دریایی در آن بالا روشن است تا راه‌ گم‌کردگان نور آن را ببینند، مسیر را پیدا کنند و به سمت آن حرکت کنند؛ پس کاری که در سایت انجام می‌دهیم، کار کمی نیست. یک جمله یا یک دلنوشته شما ممکن است در سراسر ایران منتشر شود. شاید یک نفر در یک روستای دورافتاده این مطلب را بخواند، راه گم‌شده خودش را پیدا کند، همراه مسافرش به کنگره بیاید و به درمان برسد؛ بنابراین کار کمی انجام نمی‌دهیم و باید واقعاً برای آن وقت بگذاریم.

در قرآن آیه‌ای هست که می‌فرماید: «فَأَمّا بِنِعْمَةِ رَبِّکَ فَحَدِّث» یعنی از نعمت‌هایی که پروردگارت به تو داده، سخن بگو و آن را بازگو کن. نمی‌گوید فقط بخوان، می‌گوید از آنچه پروردگارت به تو داده، حدیث کن. (رب) یعنی مربی و پرورش‌دهنده؛ یعنی اگر وارد کنگره شدی، درمان شدی، مسافرت درمان شد و به حال خوب رسید، آن را بازگو کن و بنویس. این کلام خداوند و کلام قدرت مطلق است؛ پس ما می‌توانیم با نوشتن تجربه‌ها و مشارکت کردن در سایت، وظیفه خودمان را انجام دهیم.

در مورد هوش مصنوعی هم خود من از هوش مصنوعی سؤال کردم که چه قدر می‌توان به تو اطمینان کرد؟ پاسخی که گرفتم این بود که من را جایگزین تفکر خودت نکن. خودت باید تفکر کنی و من فقط یک دستیار پرسرعت هستم؛ یعنی به جای اين‌که انسان برود و مطالب مختلف را دانه‌دانه جست‌وجو کند و پیدا کند، هوش مصنوعی می‌تواند در مدت کوتاهی اطلاعات را در اختیار او قرار دهد.

می‌خواهم بگویم وقتی در سایت قرار می‌گیریم و می‌خواهیم از هوش مصنوعی استفاده کنیم، این نکته را در نظر داشته باشیم؛ البته فقط برای مطالب سایت نمی‌گویم، در کل زندگی اگر می‌خواهیم از هوش مصنوعی استفاده کنیم، نباید اجازه بدهیم هوش مصنوعی به جای ما فکر کند. خود ما باید تفکر کنیم و می‌توانیم از هوش مصنوعی فقط به‌عنوان یک ابزار و برای پیدا کردن کلیدواژه‌ها استفاده کنیم. خود من گاهی برای این‌که بتوانم یک مطلب خوب ارائه بدهم، از هوش مصنوعی کلیدواژه می‌گیرم. بعد آن کلیدواژه‌ها را به صحبت‌های آقای مهندس ارتباط می‌دهم و از آن‌ها یک مطلب کامل و مناسب تهیه می‌کنم.

در پایان از همه همسفران خدمتگزار گروه سایت تشکر می‌کنم. در مدتی که من در این خدمت هستم، همه بسیار خوب خدمت کرده‌اند. ممکن است گاهی مطالب کمی دیر به دستمان رسیده باشد؛ اما با این حال خدمت بسیار خوبی داشته‌اند. به همه خدمتگزاران سایت تبریک و تهنیت می‌گویم. از همسفر فاطمه هم بسیار تشکر می‌کنم؛ چون زمانی که من می‌خواستم کار سایت را یاد بگیرم، وقت بسیار زیادی برای من گذاشتند. من وقت و بی‌وقت در خانه مجازی ایشان را می‌زدم و سؤال می‌پرسیدم تا توانستم مشکلاتم را تا حدودی برطرف کنم. از ایشان بسیار سپاسگزارم. به همه عزیزان تبریک می‌گویم و امیدوارم نور این خدمت را هم ببینید و هم برای دیگران تعریف کنید تا بتوانیم جذب بیشتری برای سایت داشته باشیم.

اهداء تقدیرنامه به خدمتگزاران سایت

مرزبانان کشیک: همسفر مائده و مسافر ناصر
تایپیست: راهنمای تازه‌واردین همسفر زهرا
عکاس: همسفر صدیقه رهجوی راهنما همسفر زهرا (لژیون اول)
ویرایش و ارسال: راهنمای تازه‌واردین همسفر طیبه نگهبان سایت
همسفران نمایندگی کمال‌الملک تهران