در عصر حاضر، تکنولوژی دیگر تنها یک ابزار جانبی نیست، بلکه به عنصری بنیادی در ساختار زیستِ انسان تبدیل شده است. این فناوری که از ترکیب «تکنیک» (فنِ اجرا) و «نالِج» (دانش و علم) پدید آمده، همواره با هدف سادهسازی امور و حل چالشهای بشری در پی توسعه بوده است. با این حال، هر ابزاری که پتانسیل «ساختن» دارد، به طور همزمان دارای پتانسیل «تخریب» نیز هست. چالش اصلی در جهان امروز، نه در خودِ تکنولوژی، بلکه در «شناخت» و «میزانِ استفاده» از آن است. اگر مدیریتِ هوشمندانه بر این ابزارها حاکم نباشد، تکنولوژی میتواند از یک ابزارِ تسهیلگر، به یک عاملِ جایگزین تبدیل شود که پیوندهای انسانی، سلسلهمراتبِ دانش در خانواده و حتی سلامت روانی و ارتباط با طبیعت را به مخاطره میاندازد.
سیدی تکنولوژی برگرفته از سخنان دکتر امین دژاکام ( جانشین بنیان کنگره۶۰) که به زبان ایشان برای شما بازگو شده است: نگاه کن؛ حتی اگر چشمها باز باشد و بدنها در حرکت، گاهی در دنیای امروز، ما تنها اجسادی هستیم که نفس میکشند؛ در حالی که همه مشغولاند، اما در چه؟ از نوزاد با تبلت و بزرگسال با تلویزیون گرفته تا متوسطها با موبایل و حرفهایها با لپتاپ؛ این پدیدهای است که جهان را فرا گرفته و من نیز روزی از آن «مخالفان» بودم؛ مانند غارنشینهایی که از ابزار میترسیدند و با تکنولوژی ارتباطی نداشتند. در دوران دانشگاه، من آخرین نفری بودم که کامپیوتر یاد گرفت و حتی میخواستم درس را حذف کنم تا با این دنیای جدید روبرو نشوم، اما در دوران فوقلیسانس، «ضرورتِ پایاننامه» مرا مجبور کرد تا با هر سختی، یادگیری را آغاز کنم. حتی با موبایلهای قدیمی هم مقاومت میکردم، تا اینکه روزی برای کارِ کنگره، ناچار شدم وارد این مسیر شوم.
با اینکه هنوز هم میبینم نسل قدیمیتر از دیدنِ گوشیهای پیشرفته، همچون مواجهه با یک «سفینه فضایی»، دچار اضطراب و وحشت میشوند، اما با گذشت زمان، من نیز با این ابزار، رابطهای «روحی و عاطفی» ساختم.امروز میبینم که چگونه میتوان با موبایل، زیباییها را ثبت کرد، عکس گرفت، فیلم ساخت و گزارشهای ارزشمند تهیه کرد؛ حتی از آن به عنوان دفترچهای برای نوشتنِ لحظاتِ گذرا و اشعار استفاده میشود. با اینترنت، پاسخِ تمام سوالاتم را یافتم و یادگیری از یک سختیِ بزرگ به یک سادگیِ لذتبخش تبدیل شد. تکنولوژی در کنگره، حجم کارهای ما را بارها سادهتر کرده است؛ از ثبتنامهای منظم در تلگرام گرفته تا هماهنگیهای سریع که سالها پیش با کاغذبازیهای خستهکننده انجام میشد. اما باید بدانیم که «تکنولوژی» از ترکیبِ «تکنیک و دانش» سرچشمه میگیرد و هدف اصلی آن، سادهسازی زندگی و حل مشکلات انسان است.
با این حال، هر چیزی که قدرتِ ساختن دارد، قدرتِ تخریب نیز در ذات خود نهفته است. درست همانگونه که مواد مخدر، انسان را از چرخهی طبیعت خارج میکند، امواج و تصاویر دیجیتال نیز میتوانند جایگزینِ محرکهای طبیعی شوند. اگر با این جریان بیاندازه درگیر شویم، دچار اختلال میشویم؛ به همین دلیل ما در کنگره تلاش میکنیم ارتباط با تکنولوژی را قطع کنیم تا بتوانیم با «طبیعت» پیوند برقرار کنیم، چرا که انسان نمیتواند همزمان در شبکه اجتماعی و در دل طبیعت باشد. بسیاری از ما در گروِ استفادهی «اندازه» هستیم. ما نباید اجازه دهیم ابزار، تبدیل به ارباب ما شود. اگر از تکنولوژی برای پیشرفت، آموزش و نظمبخشی به زندگی استفاده کنیم، آن را «ساخت» کردهایم، اما اگر در محتوای مخرب غرق شویم یا با نگاه کردن به صحنههای جنایت، به آنها انرژی و تأیید بدهیم، در واقع داریم خودمان را تخریب میکنیم.
نباید اجازه دهیم شبکههای اجتماعی، زمانِ گرانبهای عمر و محبت به خانواده را از ما بگیرند. پس باید با تعمق و هوشیاری، میان دنیای مجازی و واقعیت مرزی بگذاریم تا تکنولوژی، همواره چراغِ روشنگرِ مسیرِ ما باشد، نه تاریکیِ آن. نتیجهگیری بنده در رابطه با این سیدی: تکنولوژی خود به تنهایی خیر یا شر نیست، بلکه ماهیت آن تابع «اراده و آگاهیِ کاربر» است. برای جلوگیری از سقوط در دامِ «جایگزینیِ دیجیتال» و تخریبِ سیستمِ ایکس (روان و فیزیکی) انسان، اتخاذ سه رویکرد ضروری است: نخست، «تعادل در میزانِ استفاده» تا ابزار، جایگزینِ روابط انسانی و ارتباط با طبیعت نشود؛ دوم، «هوشیاری در انتخاب محتوا» برای جلوگیری از تأییدِ غیرمستقیمِ رفتارهای مخرب؛ و سوم، «یادگیریِ فعال» برای حفظِ اقتدار و دانش در برابر تکنولوژی، به گونهای که از آن برای تسهیلِ مسیرِ تکامل استفاده کنیم، نه از آن برای فرار از واقعیت. تنها با این نگاهِ تعمدی و آگاهانه است که میتوانیم از مزایای بیکرانِ عصرِ دیجیتال بهرهمند شویم.
🌿برداشت از سی دی تکنولوژی دکتر امین دژاکام🌿
نویسنده:همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون پنجم) رابط خبری
ویرایش و ارسال:همسفر فرشته رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون پنجم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی حکیم هیدجی
- تعداد بازدید از این مطلب :
227