گروه خانواده- دانایی با سواد یکسان نیست.

قرار داشتن در نفس اماره ارتباطی با مقام، ثروت یا تحصیلات ندارد ممکن است فردی پزشک، وکیل یا دارای مقام اجتماعی باشد؛ اما از نظر دانایی و پالایش در مرحلهٔ نفس اماره قرار داشته باشد. دانایی با سواد یکسان نیست‌، ممکن است انسان سواد زیادی داشته باشد؛ اما دانایی لازم برای تشخیص درست از نادرست را نداشته باشد. نفس اماره: اگر انسان از نفس اماره عبور کند و به دانایی و آگاهی بیشتری برسد، وارد مرحلهٔ نفس لوامه یا سرزنش‌کننده می‌شود. در این مرحله، اگر انسان کار خلافی انجام دهد خودش را سرزنش می‌کند و دچار پشیمانی و عذاب وجدان می‌شود، اگر هم دروغ بگوید، غیبت کند یا کار نادرستی انجام دهد در درون خود احساس ناراحتی می‌کند. عبور از نفس اماره به نفس لوامه یک نقطهٔ مشخص و ناگهانی نیست؛ ممکن است انسان در بعضی مسائل از نفس اماره عبور کرده باشد و در بعضی مسائل هنوز گرفتار آن باشد.

نفس مطمئنه: پس از گذر از مراحل نفس اماره و نفس لوامه، با تزکیه، پالایش و افزایش دانایی انسان می‌تواند وارد مرحلهٔ نفس مطمئنه شود. نفس مطمئنه، نفس قابل اطمینان است در این مرحله، خواسته‌های انسان معقول و منطقی هستند و فرد حتی در خلوت خود نیز مرتکب کارهای غیرمعقول و ضد ارزشی نمی‌شود. رسیدن به نفس مطمئنه جایگاه بسیار ارزشمندی دارد و انسان‌های بسیار اندکی می‌توانند به این مرحله برسند.

مسئولیت انسان‌: از مهم‌ترین پیام‌های وادی چهارم، پذیرفتن مسئولیت حیات خود است. انسان برای فرار از مسئولیت، ممکن است اشتباهات خود را نپذیرد و برای آنها بهانه بیاورد یا مسئولیت را به گردن دیگران بیندازد. هرچه دامنه‌ی جهل انسان بیشتر باشد، مسئولیت‌های خود را کمتر می‌پذیرد. انسان آگاه کسی است که اگر اشتباه کرد، آن را می‌پذیرد و برای اصلاح آن قدم برمی‌دارد. ما اختیار داریم و باید مسئولیت زندگی خود را بپذیریم. خداوند مسئولیت خود را پذیرفته و امکانات لازم را در اختیار انسان قرار داده است؛ اما مسئولیت حیات انسان بر عهدهٔ خود اوست. دعا، حرکت، تلاش‌: دعا و نیایش به‌ تنهایی نمی‌تواند جای حرکت و تلاش انسان را بگیرد، اگر انسان خواسته‌های غیرمعقول و ضدارزشی نفس خود را انجام دهد و در عین حال فقط دعا کند که خداوند مشکلاتش را برطرف کند، این دعا به‌ تنهایی نتیجه‌ای نخواهد داشت. برای رسیدن به خواسته‌ها باید حرکت کرد، تلاش کرد، هزینه پرداخت و مسئولیت را پذیرفت. انسان ممکن است برای فرار از مسئولیت، کارهایی را که هزینه‌ای برای او ندارند انجام دهد؛ اما برای رسیدن به هدف واقعی خود تلاش نکند. پذیرفتن مسئولیت یعنی انسان خودش برای تغییر زندگی‌اش قدم بردارد و در کنار آن، از یاری خداوند بهره‌مند شود.

فرمان عقل: هدف انسان این است که از پایین‌ترین نقطهٔ حیات، به سمت مراحل بالاتر حرکت کند و به فرمان عقل نزدیک شود. فرمان عقل یعنی زمانی که انسان دستور انجام کاری را می‌دهد، آن کار انجام شود؛ یعنی عقل به مرحله‌ای از قدرت برسد که خواسته‌های درست را به اجرا درآورد. انسان برای رسیدن به این مرحله باید آموزش بگیرد، تفکر کند، تجربه کند، تزکیه و پالایش انجام دهد و مسئولیت زندگی خود را بپذیرد. نتیجه وادی چهارم: در وادی چهارم، انسان می‌آموزد که ابتدا باید خودش را بشناسد؛ صور آشکار و پنهان، نفس، عقل و روح را بشناسد و بداند که هنوز بسیاری از مسائل وجودی خود را نمی‌داند. سپس باید مسئولیت حیات خود را بپذیرد و مشکلات و اشتباهات خود را به گردن دیگران و حتی خداوند نیندازد.

خداوند قدرت مطلق است و به انسان اختیار داده است تا خودش حرکت کند، آموزش بگیرد و به تدریج به فرمان عقل نزدیک شود؛ پس مسیر انسان، شناخت، آموزش، تفکر، تزکیه، پالایش، پذیرش مسئولیت و حرکت است. هر چه شناخت انسان از خودش بیشتر شود، می‌تواند در مسیر شناخت قدرت مطلق نیز گام‌های بیشتری بردارد. پیام اصلی وادی چهارم این است که مسئولیت زندگی خود را بپذیریم، برای رسیدن به خواسته‌های خود تلاش و کوشش کنیم و بدانیم که یاری خداوند زمانی معنا پیدا می‌کند که خودمان نیز در جهت آن حرکت کنیم.

منبع: سی دی وادی چهارم

نویسنده: همسفر مهناز راهنما همسفر نازنین زهرا (لژیون دوم )

رابط خبری: همسفر مهناز راهنما همسفر نازنین زهرا (لژیون دوم)

ویرایش و ارسال: همسفر سمیرا، نگهبان سایت 

همسفران نمایندگی دورود