ادب باعث حفظ احترام در اختلاف نظرها می‌شود

به مجموعه‌ای از رفتارها و اصولی که افراد در روابط اجتماعی خود باید رعایت کنند تا ارتباطات سالم، محترمانه و مؤثر شکل بگیرد، آداب معاشرت گفته می‌شود؛ درصورتی‌که این آداب از نظر فرهنگی و دیدگاه اخلاقی اهمیت زیادی دارند و باعث می‌شوند که افراد در محیط‌های مختلف خانوادگی، کاری یا دوستانه رفتارهای شایسته و محترمانه داشته باشند.

ادب نوعی احترام و توجه به حقوق دیگران است که در رفتار، گفتار و حتی نگاه کردن به یکدیگر ظاهر می‌شود. فرد باادب به راحتی می‌تواند در جمع‌ حضور یابد و اعتماد دیگران را جلب کند؛ به‌عنوان مثال یک فرد در جمع خانوادگی با تمام حواس خود به صحبت‌های دیگران گوش می‌دهد و با لحنی آرام و مؤدبانه صحبت می‌کند؛ همچنین از توهین یا قطع کردن صحبت دیگران خودداری می‌کند؛ درواقع این فرد با انجام این عمل ادب را رعایت کرده است و باعث می‌شود که دیگران به حضورش احترام بگذارند و احساس راحتی کنند.

ادب باعث حفظ احترام در اختلاف نظرها می‌شود تا بحث‌ها به نزاع و دلخوری ختم نشود. وقتی کسی مؤدبانه نظر خود را بیان می‌کند و می‌گوید: من نظر متفاوتی دارم، آیا اجازه می‌دهید مقداری صحبت کنم؟ این جمله نشان‌دهنده احترام به دیدگاه طرف مقابل است.

بی‌ادبی؛ یعنی نادیده گرفتن این احترام‌ها یا رفتارهای ناشایستی که می‌تواند به صورت توهین، قطع کردن صحبت دیگران، تمسخر، یا حتی استفاده از الفاظ نامناسب باشد. بی‌ادبی علاوه‌بر ایجاد ناراحتی، ممکن است باعث شکستن روابط دوستانه، خانوادگی و کاری شود؛ به‌عنوان مثال فردی بدون اجازه در یک جلسه کاری صحبت دیگران را قطع می‌کند و با لحن تند و کنایه‌آمیز نظرش را بیان می‌کند؛ این رفتار نه تنها باعث ناراحتی همکاران می‌شود؛ بلکه فضای جلسه را متشنج و روند کار را مختل می‌کند.

بی‌ادبی می‌تواند ریشه در ناآگاهی و استرس داشته باشد؛ اما پیامدهای آن همیشه منفی است. افرادی که رفتارهای بی‌ادبی از خود بروز می‌دهند، معمولاً در جامعه و محیط کار احترام و اعتماد دیگران را از دست می‌دهند.

یکی از کلیدی‌ترین مفاهیم در آداب معاشرت رعایت تعادل است. تعادل به معنی رعایت حد وسط است؛ یعنی نه بیش از حد رسمی و خشک باشیم و نه خیلی راحت و بی‌پروا رفتار کنیم؛ همچنین در گفتار باید مراقب مقدار و نوع صحبت خود باشیم؛ به‌عنوان مثال اگر فردی بیش از حد در یک محیط کاری و رسمی شوخ‌طبعی کند و یا مسائل خصوصی را بازگو نماید، ممکن است دیگران نسبت به او حس خوبی نداشته باشند؛ البته ناگفته نماند که این عمل می‌تواند بالعکس هم اتفاق بیفتد‌؛ به‌عنوان مثال اگر فردی خیلی سرد و جدی باشد و لبخند نزند، مسلماً ارتباطش با همکاران ضعیف می‌شود.

تعادل؛ یعنی در این موقعیت شوخی‌های مناسب و مختصر داشته باشیم و جدیت را حفظ کنیم. برخی افراد در گفتار خیلی کم‌حرف هستند، در نتیجه ارتباطاتشان کم‌ تأثیر می‌شود؛ اما عده‌ای دیگر خیلی پرحرف هستند و بی‌وقفه صحبت می‌کنند که باعث خستگی شنوندگان می‌شوند. رعایت تعادل‌؛ یعنی به اندازه صحبت کنیم و به دیگران فرصت ابراز نظر بدهیم.

بی‌تعادلی در معاشرت‌‌؛ یعنی دور شدن از حد وسط و افراط یا تفریط در رفتار و گفتار؛ درحالی‌که این مسئله می‌تواند باعث سوءتفاهم، ناراحتی و گاهی حتی قطع ارتباط شود. فردی که در یک جمع دوستانه بسیار رسمی و جدی رفتار می‌کند و یا بالعکس رفتار بسیار بی‌پروایی نشان می‌دهد و از کلمات نامناسب استفاده می‌کند، این امر باعث می‌شود که دیگران از ارتباط با او کناره‌گیری کنند؛ همچنین کسانی که در مؤدب بودن افراط می‌کنند، ممکن است احساس کنند که خودشان را خیلی پائین آورده‌اند یا دیگران را از خودشان دور کرده‌اند.

آداب معاشرت، ادب و تعادل در رفتار و گفتار زیربنای ارتباطات انسانی سالم و سازنده هستند. رعایت ادب، احترام به دیگران و حفظ تعادل باعث می‌شوند که روابط اجتماعی ما گرم‌تر، مؤثرتر و پایدارتر شوند. در مقابل بی‌ادبی و بی‌تعادلی به سرعت باعث سردی و تضعیف این روابط می‌شوند.

هر فرد با آموختن و تمرین این اصول می‌تواند نقش مهمی در ساختن جامعه‌‌ای مهربان‌تر و متمدن‌تر ایفا کند؛ همچنین ساخت مکانی که همه در آن احساس ارزشمندی و احترام کنند.

نویسنده: مرزبان همسفر معصومه (عضو لژیون سردار)
رابط خبری: همسفر طاهره رهجوی راهنما همسفر آرزو (عضو لژیون سردار)
عکس: همسفر رؤیا رهجوی راهنما همسفر مریم (عضو لژیون سردار)
ویرایش: همسفر مژگان رهجوی راهنما همسفر راضیه (لژیون سوم) دبیر سایت
ارسال: راهنمای تازه‌واردین همسفر حمیده نگهبان سایت
همسفران نمایندگی جواد گلپایگان