به جای قضاوت فرصت فهمیدن دهیم

در سوگ مهندس حسین دژاکام (بنیان جمعیت احیای انسانی کنگره۶۰) از وادی اندوه تا وادی عشق و احیا. گاهی رفتن یک انسان، فقط غم نبودنش را به جا نمی‌گذارد؛ بلکه ما را با تمام آنچه از زندگی آموخته‌ایم، روبه‌رو می‌کند. 

با مفهوم عشق، امید، دانایی و خدمت با معنای واقعی حرکت و با این پرسش عمیق که انسان در این سفر کوتاه، چه چیزی به جهان اضافه می‌کند و چه اثری از خودش بر جای می‌گذارد؟

در سوگ مهندس دژاکام، بیش از همیشه به معنای آموزش، فلسفه‌ و تغییر فکر می‌کنم به این‌که انسان می‌تواند از تاریکی به روشنایی حرکت کند از ناآگاهی به دانایی برسد و از جایی که دیگر امیدی به تغییر نمی‌بیند، دوباره مسیر زندگی را پیدا کند.

مگر نه اینکه در جهان‌بینی آموخته‌ایم، زندگی مجموعه‌ای از حرکت‌ها و تجربه‌هاست؟ مگر نه اینکه برای رسیدن به تعادل، باید از وادی تفکر عبور کنیم، مسئولیت انتخاب‌های خود را بپذیریم و بدانیم هیچ تغییری بدون خواست، آموزش و حرکت شکل نمی‌گیرد؛ اما گاهی بعضی اتفاقات، معنای این آموزش‌ها را عمیق‌تر می‌کنند. آنچه دیروز شنیده‌ایم، امروز در سکوت و اندوه، گوشه‌ای از وجود ما جان می‌گیرد و ما را به تفکری دوباره فرامی‌خواند.

شاید یکی از بزرگ‌ترین درس‌های زندگی این باشد که دانایی، فقط دانستن حقیقت نیست؛ بلکه توانایی زندگی کردن بر اساس آن حقیقت است.

در جمعیت احیای انسانی کنگره۶۰ آموخته‌ایم که عشق، تنها یک احساس نیست؛ زیرا نیرویی است که می‌تواند انسان را از خودخواهی به مسئولیت از بی‌تفاوتی به خدمت و از ناامیدی به حرکت برساند. عشقی که در آن، انسان تنها به نجات خود نمی‌اندیشد؛ بلکه می‌آموزد چگونه دست دیگری را نیز بگیرد و در مسیر بازگشت او به زندگی سهمی داشته باشد.

چه زیباست وقتی آموزش از مرز کلام عبور می‌کند و به نجات انسان می‌رسد؛ وقتی دانایی، چراغی می‌شود در مسیر کسی که راه را گم کرده و امید دوباره در دل انسانی زنده می‌شود که روزی تصور می‌کرد همه‌چیز به پایان رسیده است.

احیای انسان، فقط بازگشت به زندگی نیست؛ گاهی بازگشت به خویشتن است به توانایی‌هایی که زیر غبار ناامیدی پنهان شده‌اند به ارزش‌هایی که فراموش شده‌اند و به امیدی که دوباره فرصت شکوفا شدن پیدا می‌کند و اینجاست که معنای خدمت، عمیق‌تر از همیشه خود را نشان می‌دهد.

 خدمت یعنی بتوانیم بدون چشم‌داشت در مسیر رشد دیگری قدمی برداریم. یعنی به جای قضاوت، فرصت فهمیدن بدهیم به جای ناامید کردن، چراغی روشن کنیم و به جای آن‌که انسانی را با گذشته‌اش تعریف کنیم، امکان ساختن آینده‌ای متفاوت را در برابرش قرار دهیم.

شاید یکی از زیباترین جلوه‌های عشق، همین باشد که انسانی به انسان دیگر یاری رساند تا دوباره زندگی را باور کند.

در مسیر دانایی، می‌آموزیم که هیچ انسانی با تحقیر و ناامیدی به شکوفایی نمی‌رسد. انسان برای تغییر به آگاهی، آموزش، فرصت، تجربه و به نیرویی که او را در ادامه‌ی مسیر امیدوار نگه دارد، نیاز دارد.

امید، انکار سختی‌ها نیست، باور به این است که حتی در دل دشواری‌ها نیز می‌توان راهی برای حرکت پیدا کرد. عشق، نادیده گرفتن حقیقت نیست؛ زیرا دیدن حقیقت انسان و باور داشتن به امکان رشد او است. دانایی نیز زمانی به بلوغ می‌رسد که بتواند این عشق و امید را در رفتار ما جاری کند.

مهندس عزیز در سوگ شما، ذهن ما به تمام این مفاهیم بازمی‌گردد به آموزش‌هایی که می‌توانند نگاه انسان را تغییر دهند به خدمتی که می‌تواند مسیر زندگی را دگرگون کند و به امیدی که به انسان فرصت می‌دهد از گذشته عبور کند و آینده‌ای تازه بسازد.

شاید ارزش یک مسیر را بتوان در انسان‌هایی دید که در طول آن، فرصت دوباره‌ای برای زندگی پیدا می‌کنند یا در دل‌هایی که از ناامیدی فاصله می‌گیرند یا در اندیشه‌هایی که روشن‌تر می‌شوند و در انسان‌هایی که می‌آموزند، می‌توانند مسئولیت زندگی خود را بپذیرند و به دیگران نیز یاری برسانند.

شاید این همان پیوند عمیق میان عشق، دانایی و خدمت باشد؛ عشقی که انگیزه‌ی حرکت می‌شود، دانایی که راه را روشن می‌کند و خدمتی که نتیجه‌ی این دو را در زندگی انسان‌ها به نمایش می‌گذارد.

امروز در غم این فقدان، بیش از همیشه باید به خودمان بازگردیم و ببینیم از این همه آموزش، چه چیزی در ما زنده شده است آیا عشق ما از حرف فراتر رفته؟ آیا دانایی‌ ما به رفتار تبدیل شده؟ آیا امیدی که از آن سخن می‌گوییم، توانسته است در زندگی انسانی دیگر اثر بگذارد؟ و آیا خدمت را نه به‌عنوان یک وظیفه‌ی ظاهری، بلکه به عنوان فرصتی برای رشد خود و دیگران شناخته‌ایم؟

آموزش زمانی به ثمر می‌رسد که انسان را تغییر دهد و تغییر زمانی ارزشمند می‌شود که تنها به خود مت محدود نماند و بتواند در زندگی دیگران نیز جاری شود؛ شاید نتوانیم در برابر رفتن انسان‌ها بایستیم، اما می‌توانیم اجازه ندهیم ارزش‌هایی که آموخته‌ایم در سکوت فراموش شوند. می‌توانیم عشق را ادامه دهیم و امید را زنده نگه‌ داریم در مسیر دانایی حرکت کنیم و خدمت را به بخشی از زندگی خود تبدیل کنیم.

یاد مهندس حسین دژاکام گرامی باد.

باشد که در مسیر آموزش و عبور از وادی اندوه به عمق بیشتری از عشق برسیم به دانایی مؤثر نزدیک‌تر شویم و در خدمت، معنای واقعی مسئولیت انسانی را تجربه کنیم.

باشد که بتوانیم در این فرصت زندگی، برای انسانی چراغی باشیم نه با ادعای دانستن، بلکه با عمل کردن به آنچه آموخته‌ایم نه با وعده دادن امید، بلکه با فراهم کردن زمینه‌ حرکت و نه با حرف زدن از عشق، بلکه با عشقی که در رفتار ما دیده می‌شود.

شاید ماندگارترین اثر یک انسان در آن چیزی که درباره‌اش گفته می‌شود، نباشد؛ بلکه در عشقی باشد که ادامه پیدا می‌کند، دانایی که به عمل تبدیل می‌شود، خدمتی که راه نجات را هموار می‌کند و امیدی که در دل انسانی دیگر دوباره جان می‌گیرد.

شاید این یکی از عمیق‌ترین معناهای ادامه‌ مسیر باشد، این‌که زندگی را فقط برای خود نخواهیم؛ بلکه بکوشیم در این سفر، سهمی در احیا و شکوفایی انسان‌ها داشته باشیم.

از وادی اندوه به وادی شناخت از شناخت به عشق از عشق به خدمت و از خدمت به احیای زندگی‌ برسیم؛ این مسیری است که می‌توانیم با آموزش و حرکت در وجود خود ادامه دهیم.

باشد که در سوگ شما، تنها دلتنگ نباشیم؛ بلکه آموخته‌هایمان را زندگی کنیم و آنچه را از عشق، امید و دانایی فراگرفته‌ایم به چراغی برای ادامه‌ راه انسان‌ها تبدیل کنیم.

نویسنده: راهنما همسفر فاطمه
عکاس: همسفر سمانه رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون هشتم)
ویرایش و ارسال: همسفر فاطمه رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون دوم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی کاسپین