آموزشِ خدمت کردن ویژگی ارزشمند تفکر مهندس حسین دژاکام

از دست دادن انسانی بزرگ فقط از دست دادن یک شخص نیست؛ گاهی با رفتن او بخشی از خاطرات، امیدها و تلاش‌های یک دوران هم مرور می‌شود.

این روزها با شنیدن خبر درگذشت مهندس حسین دژاکام (بنیان جمعیت احیای انسانی کنگره‌۶۰) شاید بیشتر از هر زمان دیگری به ارزش راهی که ایشان آغاز کرد فکر می‌کنیم.

مهندس دژاکام خود روزگاری با مشکل اعتیاد دست‌و‌پنجه نرم می‌کرد. ایشان پس از سال‌ها تجربه، تلاش و عبور از روش‌های ناموفق به این نتیجه رسید که اعتیاد یک مشکل ساده نیست که بتوان با قطع ناگهانی مواد‌مخدر آن را برطرف کرد. ایشان با تحقیق و تجربه شخصی روش تدریجی DST را طراحی کردند، روشی که بر کاهش پله‌ای مواد مخدر یک برنامه زمانی مشخص استوار است. این روش تأکید دارد که جسم انسان برای بازسازی و رسیدن به تعادل به زمان نیاز دارد.

حاصل این تلاش‌ها تأسیس جمعیت احیای انسانی کنگره‌۶۰ در سال ۱۳۷۸ بود، جایی که افراد مصرف‌کننده مواد‌مخدر و خانواد‌ه‌هایشان می‌توانند در محیط آموزشی و حمایتی، مسیر درمان و بازگشت به زندگی را آغاز کنند و احیا شوند.

یکی از مهم‌ترین دستاوردهای مهندس حسین دژاکام، توجه به سه ضلع جسم، روان و جهان‌بینی بود. ایشان اعتقاد داشت برای درمان واقعی، تنها جسم انسان نباید مورد توجه قرار بگیرد؛ بلکه تفکر، نگرش و رفتار او نیز باید تغییر کند. از نگاه ایشان درمان زمانی کامل‌تر می‌شود که فرد بتواند دوباره مسئولیت زندگی خود را بر عهده بگیرد، به خانواده بازگردد و به انسانی مفید برای خود و جامعه تبدیل شود.

کتاب عبور از منطقه‌۶۰ درجه زیر صفر یکی از آثار شناخته ‌شده ایشان است. این کتاب با زبانی ساده، مسیر سخت و تدریجی درمان‌اعتیاد را به تصویر می‌کشد و برای بسیاری از مسافران و همسفران چراغ راه بوده است.

ایشان همچنین مقالات و نوشته‌های متعددی درباره اعتیاد، سرطان، روش DST و موضوعات مرتبط با سلامت و بازسازی جسم داشتند؛ بخشی از این آثار و گفت‌وگوها به زبان انگلیسی ترجمه و مورد توجه دانشگاه‌های برتری همچون هاروارد واقع شده است.

یکی دیگر از دستاوردهای مهم ایشان توجه به درمان نیکوتین و سیگار بود. مهندس حسین دژاکام به این موضوع توجه کرد که بسیاری از افرادی که از اعتیاد به موادمخدر رها می‌شوند، همچنان با وابستگی به سیگار روبه‌رو هستند به همین دلیل روشDST در زمینه قطع سیگار هم مورد استفاده قرار گرفت و لژیون ویلیام‌وایت برای آموزش و حمایت از افرادی که تصمیم به رهایی از سیگار داشتند، شکل گرفت.

در این مسیر به جای قطع ناگهانی نیکوتین، از برنامه کاهش تدریجی و جایگزینی کنترل‌ شده با آدامس نیکوتین خوراکی استفاده شد. هدف این بود که فرد بتواند با آرامش بیشتر و به صورت مرحله‌ای از وابستگی به سیگار فاصله بگیرد. این حرکت آنقدر اهمیت داشت که حتی مورد توجه پژوهشگران خارجی نیز قرار گرفت و درباره تجربه کنگره‌۶۰ در زمینه قطع سیگار، مقاله علمی منتشر شد.

موضوع مهم دیگر توجه ایشان به تناسب‌اندام، تغذیه‌سالم و درمان اضافه‌وزن بود. مهندس حسین دژاکام معتقد بود سلامت انسان فقط به رهایی از مواد‌مخدر و سیگار محدود نمی‌شود؛ بلکه باید به سایر ابعاد جسمی و سبک زندگی نیز توجه کرد. در همین راستا برنامه‌های آموزشی کاهش‌وزن و تناسب‌اندام در کنگره‌۶۰ شکل گرفت و لژیون جونز فرصتی برای یادگیری تغذیه‌ صحیح، تحرک و اصلاح عادت‌های نادرست غذایی فراهم و کتابی به نام کاهش وزن و ساختمان جسم چاپ کرد. در این مسیر هدف فقط پایین آمدن عدد روی ترازو نبود؛ بلکه یاد‌گرفتن نظم، صبر، تعادل و مراقبت از جسم اهمیت داشت.

از دیگر آثار ایشان کتاب ۱۴مقاله در رابطه با صورت‌مسئله‌اعتیاد، کتاب حال شما چطور است؟ و کتاب عشق، چهارده وادی برای رسیدن به خود که راه و رسم درست زندگی کردن را به ما می‌آموزد، است.

از دیگر ویژگی‌های ارزشمند تفکر ایشان، آموزش خدمت کردن بود. در کنگره‌۶۰ افراد پس از طی مسیر درمان می‌آموزند که می‌توانند تجربه و آموخته‌های خود را در اختیار دیگران قرار دهند و دست انسان دیگری را بگیرند. شاید یکی از زیباترین بخش‌های این تفکر همین باشد، انسانی که روزی برای نجات خودش به کمک نیاز داشت، می‌تواند تکیه‌گاه و راهنمای دیگران باشد.

امروز با رفتن بنیان کنگره‌۶۰ جای خالی ایشان برای خانواده بزرگ کنگره۶۰ و تمام کسانی که از آموزش‌های ایشان بهره برده‌اند، بسیار سنگین است؛ اما دستاورد واقعی یک انسان فقط در سال‌هایی که زندگی کرده خلاصه نمی‌شود؛ بلکه در انسان‌هایی است که بعد از او مسیرشان را پیدا می‌کنند.

شاید نتوانیم جای خالی ایشان را پر کنیم؛ اما می‌توانیم با یادگیری، عمل کردن به آموزش‌ها، حفظ حرمت‌ها و ادامه دادن مسیر خدمت قدردان زحمات ایشان باشیم.

مهندس دژاکام رفت؛ اما اندیشه، آموزش‌ها و راهی که برای بازگشت انسان‌ها به زندگی گشود در دل بسیاری از انسان‌ها ادامه خواهد داشت. نام ایشان برای ما تنها نام بنیان‌ یک مجموعه نیست یادآور امید، تلاش، صبر و باور به توانایی انسان برای تغییر است.

نویسنده: همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر مرضیه‌ (لژیون دوم)
عکاس: همسفر سمانه رهجوی راهنما همسفر مرضیه (لژیون هشتم)
ویرایش و ارسال: همسفر حاجیه رهجوی راهنما همسفر بتول (لژیون نهم) دبیر سایت
همسفران نمایندگی کاسپین قزوین