تکنولوژی؛ ابزار آموزش و خدمت

وقتی به این دستور جلسه فکر می‌کنم، اولین چیزی که به ذهنم می‌رسد این است که امروزه تکنولوژی جزء جدایی‌ناپذیر زندگی ما شده است و بخواهیم یا نخواهیم، با سایت، فضای مجازی و ابزارهای جدیدی مثل هوش مصنوعی سر و کار داریم. به نظر من مهم نیست که این ابزارها خوب هستند یا بد، بلکه مهم این است که من چگونه و برای چه هدفی از آنها استفاده می‌کنم. همان ابزاری که می‌تواند باعث اتلاف وقت و دور شدن انسان از هدفش شود، اگر درست استفاده شود، می‌تواند وسیله‌ای برای آموزش، آگاهی، ارتباط و حتی خدمت به دیگران باشد.

من در کنگره ۶۰ یاد گرفته‌ام که قبل از هر چیزی باید نگرش و دانایی خودم را تغییر بدهم و بعد از ابزارهایی که در اختیارم قرار گرفته، درست استفاده کنم. سایت کنگره ۶۰ برای من فقط یک سایت معمولی نیست که وارد آن شوم، چند مطلب بخوانم و خارج شوم؛ سایت کنگره یک منبع بزرگ آموزشی است و می‌توانم در آن مطالب مختلفی درباره آموزش‌های کنگره، روش درمان، تجربیات مسافران و همسفران، مشارکت‌ها، مقالات و مطالب آموزشی پیدا کنم. شاید زمانی پیش بیاید که به هر دلیلی نتوانم در یک جلسه حضور داشته باشم، اما می‌توانم از طریق سایت ارتباطم را با آموزش‌ها حفظ کنم.

همچنین وقتی مطلبی را در سایت می‌خوانم، می‌توانم دوباره به آن مراجعه کنم و با حوصله بیشتری روی آن فکر کنم. این موضوع برای من ارزشمند است، چون آموزش فقط شنیدن نیست؛ باید مطلب را بگیرم، روی آن تفکر کنم و در زندگی خودم به اجرا دربیاورم. یکی دیگر از استفاده‌هایی که می‌توانم از فضای مجازی داشته باشم، انتقال پیام کنگره است. امروز خیلی از انسان‌ها بیشتر وقت خود را در فضای مجازی می‌گذرانند و شاید یک مطلب، یک تجربه یا یک نوشته بتواند توجه شخصی را جلب کند که هنوز با کنگره آشنا نشده است. شاید کسی که سال‌ها درگیر مشکلات مختلف بوده، با دیدن یک مطلب درست در فضای مجازی با مفهوم درمان و رهایی آشنا شود و مسیر زندگی‌اش تغییر کند.

بنابراین من نباید فضای مجازی را فقط محلی برای سرگرمی بدانم؛ می‌توانم از آن برای آموزش، انتقال تجربه و خدمت استفاده کنم. البته این کار مسئولیت هم دارد؛ یعنی هر چیزی را نباید منتشر کنم و هر مطلبی را نباید بدون بررسی برای دیگران ارسال کنم. باید بدانم وقتی مطلبی را منتشر می‌کنم، ممکن است افراد زیادی آن را ببینند و برداشت‌های متفاوتی از آن داشته باشند، پس باید حرمت‌ها را رعایت کنم و در انتشار مطالب دقت داشته باشم. به نظر من یکی از خطرات فضای مجازی این است که انسان تصور می‌کند فقط چند دقیقه وارد آن می‌شود، اما ناگهان متوجه می‌شود زمان زیادی گذشته است. اینجا دوباره مسئله انتخاب و دانایی مطرح می‌شود.

اگر من بدون هدف وارد فضای مجازی شوم، ممکن است ساعت‌ها وقتم را از دست بدهم و از کارهای مهم زندگی و آموزش خودم عقب بمانم؛ اما اگر هدف مشخصی داشته باشم، مثلاً برای آموزش، مطالعه، پیدا کردن یک مطلب یا انجام یک خدمت وارد شوم، همان فضای مجازی می‌تواند برای من مفید باشد. در واقع مشکل همیشه خود وسیله نیست، بلکه می‌تواند نوع استفاده من از آن وسیله باشد. موضوع دیگری که در این دستور جلسه برای من اهمیت زیادی دارد، هوش مصنوعی است. هوش مصنوعی امروز وارد بسیاری از بخش‌های زندگی انسان شده و می‌تواند در یادگیری و انجام بعضی کارها به ما کمک کند.

من می‌توانم از هوش مصنوعی برای بهتر فهمیدن یک موضوع، پیدا کردن ایده، مرتب کردن افکارم، بهتر نوشتن یک متن، یادگیری مهارت‌های جدید و حتی پرسیدن سؤال‌هایی که ذهنم را درگیر کرده‌اند، استفاده کنم. اما در کنار این امکانات، یک نکته بسیار مهم وجود دارد و آن این است که هوش مصنوعی نباید جای تفکر و تجربه خود من را بگیرد. مثلاً اگر بخواهم درباره یک موضوع کنگره مشارکت کنم، می‌توانم از هوش مصنوعی کمک بگیرم تا افکارم را منظم کنم یا ببینم چگونه می‌توانم بهتر بنویسم، ولی اصل مشارکت باید از خودم باشد.

چیزی که من در کنگره یاد گرفته‌ام، تجربه‌ای که در مسیر درمان داشته‌ام، مشکلاتی که با آنها روبه‌رو شده‌ام و تغییراتی که در خودم ایجاد کرده‌ام، چیزهایی نیستند که یک هوش مصنوعی بتواند به جای من تجربه کند. هوش مصنوعی می‌تواند به من کمک کند بهتر حرف بزنم یا بهتر بنویسم، اما نمی‌تواند به جای من حرکت کند، نمی‌تواند به جای من آموزش بگیرد و نمی‌تواند به جای من دانایی کسب کند. به نظر من اگر بیش از اندازه به هوش مصنوعی وابسته شوم، ممکن است به مرور قدرت فکر کردن و خلاقیت خودم کمتر شود.

بنابراین باید از آن به عنوان یک ابزار استفاده کنم، نه به عنوان جایگزین عقل و تفکر خودم. همان‌طور که در کنگره یاد می‌گیریم هیچ دارویی به تنهایی درمان‌کننده نیست و خود انسان باید حرکت کند، در مورد هوش مصنوعی هم همین‌طور است؛ ابزار می‌تواند کمک‌کننده باشد، ولی حرکت اصلی باید توسط خود من انجام شود.

من فکر می‌کنم سایت، فضای مجازی و هوش مصنوعی هر سه می‌توانند در مسیر کنگره برای من تبدیل به ابزار خدمت شوند. مثلاً می‌توانم یک مطلب آموزشی را مطالعه کنم، برداشت خودم را از آن بنویسم، در اختیار دیگران قرار دهم و اگر کسی سؤالی داشت، تا جایی که آموزش و توانایی من اجازه می‌دهد، به او کمک کنم. حتی می‌توانم از ابزارهای جدید برای یادگیری بهتر مطالب استفاده کنم. اما در تمام این مراحل باید حواسم باشد که اصل موضوع، آموزش و رهایی است، نه خود تکنولوژی. از طرف دیگر، باید مراقب باشم که فضای مجازی باعث نشود از دنیای واقعی و ارتباط انسانی دور شوم.

کنگره فقط سایت و فضای مجازی نیست. حضور در جلسات، ارتباط با راهنما، مشارکت کردن، گوش دادن به صحبت‌های دیگران، خدمت کردن و حرکت در مسیر آموزش، چیزهایی هستند که جای آنها را هیچ تکنولوژی نمی‌تواند بگیرد. سایت و فضای مجازی می‌توانند مکمل آموزش باشند، ولی نمی‌توانند جای آموزش حضوری و ارتباط انسانی را به طور کامل بگیرند. من اگر بخواهم از خودم سؤال کنم که چگونه از این امکانات استفاده کنم، جوابم این است که اول هدفم را مشخص کنم. اگر هدفم آموزش باشد، از سایت استفاده می‌کنم؛ اگر هدفم انتقال پیام و خدمت باشد، از فضای مجازی استفاده می‌کنم؛ و اگر بخواهم یادگیری خودم را بهتر کنم، می‌توانم از هوش مصنوعی کمک بگیرم.

اما در همه این موارد باید حرمت‌ها، ادب، صداقت و آموزش‌های کنگره را در نظر داشته باشم. به نظر من امروز کسی که بتواند از تکنولوژی درست استفاده کند، می‌تواند خدمت بیشتری انجام دهد، اما کسی که اسیر تکنولوژی شود، ممکن است از مسیر اصلی خودش دور شود. این موضوع برای من شبیه همان مسئله‌ای است که در زندگی بارها با آن روبه‌رو می‌شوم؛ یعنی یک وسیله می‌تواند هم برای من مفید باشد و هم مضر و این انتخاب من است. در نهایت برداشت من این است که سایت، فضای مجازی و هوش مصنوعی، خودشان هدف نیستند، بلکه وسیله هستند. هدف من باید رشد، آموزش، دانایی، رهایی و خدمت باشد.

اگر بتوانم از این ابزارها در این مسیر استفاده کنم، آنها می‌توانند نعمت و فرصت باشند؛ اما اگر باعث شوند زمانم از بین برود، از آموزش دور شوم یا به جای تفکر کردن، همه چیز را به هوش مصنوعی بسپارم، آن وقت همین ابزار می‌تواند برای من تبدیل به یک مانع شود. من می‌خواهم یاد بگیرم که از تکنولوژی استفاده کنم، ولی اسیر آن نشوم؛ از فضای مجازی بهره ببرم، ولی وقتم را بی‌هدف از دست ندهم؛ از هوش مصنوعی کمک بگیرم، ولی تفکر و تجربه شخصی خودم را به آن واگذار نکنم؛ و از سایت کنگره استفاده کنم تا آموزش‌ها را بهتر دنبال کنم و در مسیر رشد خودم ثابت‌قدم‌تر باشم.

به نظر من هنر واقعی در دنیای امروز این نیست که فقط تکنولوژی را بلد باشیم، بلکه هنر واقعی این است که بدانیم چگونه از تکنولوژی در جهت ارزش‌های انسانی، آموزش، خدمت و رسیدن به حال خوب استفاده کنیم. کنگره به من یاد داده است که ابزار به تنهایی کاری انجام نمی‌دهد و این انسان است که باید حرکت کند. بنابراین امیدوارم بتوانم از امکاناتی که امروز در اختیارم قرار گرفته، در جهت افزایش دانایی و خدمت استفاده کنم و همیشه به یاد داشته باشم که تکنولوژی باید در خدمت انسان باشد، نه اینکه انسان اسیر تکنولوژی شود.

نویسنده: همسفر مریم رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون پنجم)
عکاس: همسفر پریسا رهجوی راهنما همسفر نسرین (لژیون هشتم)
ویرایش و ارسال:همسفر فرشته رهجوی راهنما همسفر فاطمه (لژیون پنجم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی حکیم هیدجی