مرز میان دانستن و دانایی

گاهی با خود فکر می‌کنم که در زندگی چقدر آموخته‌ایم. برخی درس‌ها را از کتاب‌ها، برخی را از آدم‌ها و برخی را از سختی‌های زندگی آموخته‌ایم؛ اما امروز درمی‌یابم که هر دانستنی، دانایی نیست. ممکن است چیزهای بسیاری را بدانم، اما هنوز نتوانسته‌ام خود را تغییر دهم؛ بدانم صبر خوب است، اما در سختی‌ها بی‌قرار شوم؛ بدانم بخشیدن آرامش می‌آورد، اما هنوز نتوانم ببخشم؛ می‌دانم که اشتباه کرده‌ام، اما غرورم اجازه پذیرش نمی‌دهد. این‌جاست که درمی‌یابم میان دانستن و دانایی، فاصله بسیاری است. سواد به من می‌آموزد که بخوانم، بنویسم و یاد بگیرم؛ اما دانایی به من می‌آموزد که چگونه از آموخته‌هایم استفاده کنم. دانایی مؤثر یعنی آن‌چه می‌دانم، در رفتارم دیده شود؛ اگر دریافتم اشتباه می‌کنم، شجاعت بازگشت داشته باشم؛ اگر کسی را آزرده‌ام، به‌جای توجیه، عذرخواهی کنم؛ اگر مشکلی در خود دیدم، به‌جای سرزنش دیگران، از خود آغاز کنم؛ اگر زمین خوردم، از آن زمین‌خوردن درس بگیرم.

گاهی بزرگ‌ترین سواد زندگی، شناخت خویشتن است؛ شناخت ضعف‌ها، ترس‌ها، خشم‌ها و اشتباهاتمان. زندگی خود مدرسه‌ای بزرگ است، گاهی یک شکست بیش از صدها کتاب به ما می‌آموزد؛ گاهی یک درد، انسان را عمیق‌تر می‌کند و گاهی یک اشتباه، مسیر زندگی را تغییر می‌دهد. مهم آن است که تنها از اتفاقات زندگی عبور نکنیم، بلکه از آن‌ها بیاموزیم.

دانایی مؤثر یعنی هر آن‌چه می‌آموزم، ذره‌ای مرا نسبت به دیروز بهتر کند. اگر دیروز زود عصبانی می‌شدم، امروز کمی آرام‌تر باشم؛ اگر دیروز زود قضاوت می‌کردم، امروز بیشتر اندیشه کنم و اگر دیروز از تغییر می‌ترسیدم، امروز گامی برای تغییر بردارم.

شاید دانایی واقعی این نباشد که برای همه پرسش‌ها پاسخ داشته باشم؛ شاید این باشد که وقتی چیزی را نمی‌دانم، با فروتنی بگویم: «نمی‌دانم، اما می‌توانم بیاموزم». دانایی اگر در رفتار دیده نشود، هنوز کامل نیست. دانایی باید در سخنان، انتخاب‌ها و برخورد ما با دیگران مشهود باشد. اگر دانایی من افزون گشته، باید قلبم نیز آرام‌تر شده باشد؛ اگر سوادم افزون گشته، باید درک و فهم من نسبت به دیگران نیز عمیق‌تر شده باشد؛ اگر تجربه‌ام افزون گشته، باید قضاوتم کمتر شده باشد؛ و اگر دانایی مؤثر کسب کرده‌ام، باید بتوانم بگویم: «من دیگر همان آدم دیروز نیستم». چه زیباست که هر روز فرصتی برای بهتر شدن داریم. دانایی چراغ است، اما دانایی مؤثر، راه رفتن با آن چراغ است.

نویسنده: همسفر مینو رهجوی راهنما همسفر اعظم (لژیون ششم)
رابط خبری: راهنما همسفر سعیده (لژیون تغذیه سالم)
ویرایش و ارسال: همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر سمیه (لژیون نهم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی ستارخان