آموزش گرفتن و رسیدن به دانایی

جلسه سیزدهم از دوره پنجاه‌وپنجم کارگاه‌های آموزشی خصوصی همسفران نمایندگی سمنان، با استادی همسفر مرضیه، نگهبانی راهنمای نیکوتین همسفر سحر و دبیری همسفر الهه با دستور‌جلسه «دانایی، دانایی‌‌مؤثر، سواد» روز دوشنبه ۹ شهریور ماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۶:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

آن کس که بداند و نداند که بداند 

با کوزه‌ی آب است ولی تشنه بماند

به نظر من این بیت کنایه به افرادی است که از دانش یا موقعیت اجتماعی خوب برخوردارند؛ اما فاقد معرفت و درکِ عمیق هستند شاید از تحصیلات عالیه بهره‌مند باشند، اما از عشقِ واقعی یا فضایل انسانی بی‌بهره‌اند. سواد، لزوماً به معنای تحصیلات دانشگاهی نیست؛ گاه قوت یا مهارتی در ما وجود دارد که باعث می‌شود سایر ابعاد زندگی را کم‌ اهمیت بپنداریم و نگاهی ضعیف به اطرافیان داشته باشیم.

به باور من، دانایی، داناییِ مؤثر و سواد، هر سه جایگاه و اهمیت خاص خود را دارند؛ اما آن‌چه بیش از همه ضرورت دارد، داناییِ مؤثر است. تا زمانی که دانایی به داناییِ مؤثر تبدیل نشود نمی‌توانیم تأثیرگذار باشیم نمی‌توانیم حس‌های خوب را منتقل کنیم و آموزش‌هایی را که آموخته‌ایم به دیگران بیاموزیم. اگر آموخته‌ها را فقط برای خود نگه داریم هم‌چون مردابی خواهیم شد که دچار سکون است. دانایی زمانی به داناییِ مؤثر تبدیل می‌شود که آموخته‌های خود را در مسیر خیرخواهی برای دیگران به کار ببندیم. باید به‌گونه‌ای رفتار کنیم که به ارتقای حسِ دیگران بینجامد. داناییِ ما باید به داناییِ مؤثر تبدیل شود تا هم خود و هم اطرافیان‌مان از زندگی بهره‌مند شویم؛ هم‌چون زنجیره‌ای که به هم متصل است. نباید با خساستِ در انتقالِ آگاهی، گسست ایجاد کنیم، چرا که این خساست در نهایت به خودمان ضربه خواهد زد.

آموزش و رسیدن به دانایی لزوماً به معنای داشتن مدارک دانشگاهی نیست. این تصور که فرد بی‌سواد، نادان است خطایی بزرگ است. بسیار دیده‌ایم افرادی را که علی‌رغم سواد اندک، حالِ دلشان بسیار خوش است سرشار از انرژی مثبت‌اند و چنان زاویه‌هایی از زندگی را درک کرده‌اند که حالِ آدم را دگرگون می‌کنند. جلوه‌های دانایی در ظاهر و رفتارِ آدمی نمایان است. گاه سکوتِ یک فردِ پخته، طرزِ بیانِ سنجیده یا حتی آدابِ معاشرت و غذا خوردنِ او، نشان از شعوری عمیق دارد که فارغ از میزانِ سوادِ آکادمیک است. حال اگر کسی هر سه مؤلفه دانایی، دانایی موثر و سواد را در کنار هم داشته باشد، نور علی‌ نور است؛ این همان جایگاهی است که خداوند از انسان می‌پسندد. انسانی که همواره در مسیر رشد و تعالی است و ویژگی‌هایِ اصیلِ انسانی را متجلی می‌سازد.

خاطره‌ای را در این باره یادآوری می‌کنم که با دستور جلسه بی‌ارتباط نیست. پدرم تعریف می‌کردند که در سنین جوانی همسایه‌ای میانسال داشتند که خانم مؤمن و معتقدی بود با این‌که سوادِ چندانی نداشت، یک‌بار به پدرم گفت: پسر جان! می‌دانی که زن‌ها دو خدا دارند؟» پدرم با تعجب پرسید: چه‌طور؟ همه ما یک خدا داریم. آن خانم پاسخ داد: ببین، یک خدا هست که خدایِ همه است خدایِ زمین و آسمان، اما برای ما زن‌ها بر روی زمین، مردمان (سرپرستمان) حکمِ خدا را دارند. من پیش از آشنایی با کنگره‌۶۰ این سخن را بی‌معنا یا حتی شرک‌آمیز می‌پنداشتم؛ اما پس از آموزش‌های کنگره و آموختنِ سپاسگزاری از ربّ و مربی، دریافتم که این خانم با همان سادگی و بدون سواد، به درکِ عمیقی از سپاسگزاری رسیده بود؛ او کسی را که مسئولیتِ سرپرستی و مراقبت از وی را بر عهده داشت با نگاهِ احترام‌آمیزِ ربّ، ارج می‌نهاد. این فهمِ عمیق، هیچ ارتباطی به تحصیلات نداشت.

به عقیده من اگر باور داشته باشیم که در وجودِ خداوند هیچ‌گونه منفی‌گرایی و ظلمی نیست ما نیز از منفی‌گرایی دوری خواهیم جست. خداوند، قدرت مطلق است و جز خیر و نور در او نیست؛ اگر به این باورِ عمیق برسیم، از سرزنش دیگران دست برمی‌داریم و همواره می‌کوشیم خود و دیگران را به سوی نور و مثبت‌ها سوق دهیم. یأس و منفی‌بافی، حرکت در خلافِ جهتِ فطرت و خواستِ درونی ما است. همان‌طور که آقای مهندس به این نکته اشاره می‌کنند، همه ما باید به «دیپلماسیِ رفتار» مجهز باشیم چه در پایین‌ترین قشر جامعه باشیم و چه در بالاترین رده‌ها. کنگره‌۶۰ به ما می‌آموزد که ملاکِ برتری، تنها قطعِ مصرفِ مواد نیست؛ بلکه ارتقای کیفیتِ زندگی و منشِ انسانی است.

در پایان پیام سردار را می‌خوانم

«علم فقط دانستن نیست. به علم عمل کردن علم است. اگر همه بدانند و کاری نکنند، چه تفاوت دارد که اصلاً بدانند؟ همان‌طور که بیان شد، هر ذره اش حکایتی است. باید آموخت، عمل کرد و آموزش داد».

مرزبان کشیک: همسفر تارا، مسافر محمد
عکاس: همسفر فهیمه رهجوی راهنما همسفر راضیه (لژیون چهارم)
تایپ و ویرایش: همسفر نسیم رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون هفتم)
ارسال مطلب: همسفر اکرم رهجوی راهنما همسفر راضیه (لژیون چهارم) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی سمنان