عدالت از کهنترین و بنیادیترین مفاهیم انسانی است؛ اما عدالت دقیقاً چیست و چرا اینگونه اهمیت دارد؟ در سادهترین تعریف، عدالت یعنی قرار دادن هر چیز در جای خود و دادن حق هر کس به اندازهای که مستحق آن است. عدالت فردی: رفتار اخلاقی شخص در رابطه با خود و دیگران، انصاف در قضاوت و وفای به عهد؛ عدالت اجتماعی: توزیع عادلانه فرصتها و امکانات برابری در آموزش و شغل؛ عدالت قانونی: اجرای قانون برای همه و برخورد یکسان قانون با تمامی افراد؛ عدالت اقتصادی: کاهش فاصله طبقاتی و فقر، حداقل معیشت، مالیات عادلانه؛ عدالت قضایی: رسیدگی منصفانه به دعاوی دادگاه بیطرف فرض بیگناهی یا گناهکار.
چرا عدالت اهمیت دارد؟ پایه اعتماد اجتماعی؛ جایی که عدالت نباشد، اعتماد مردم به نهادها از بین میرود، زمینه پیشرفت جامعه ناعادلانه، استعدادها و زمینه رشد همگانی فراهم نخواهد شد. آرامش روانی و امنیت، احساس بیعدالتی، عامل اصلی نارضایتی تنش و بیثباتی است. عدالت به خودی خود خیر است، حتی اگر منفعتی به همراه نداشته باشد. با نگاه دینی و اخلاقی، در قرآن و متون اخلاقی، عدل ریشه ایمان و هم تراز با توحید و احسان شناخته شده است. گفته شده اگر قضاوت کردید، به عدالت قضاوت کنید. گاهی پرسیده میشود؛ عدالت همان برابری است؟ نه، برابری یعنی رفتار یکسان با همه؛ اما عدالت یعنی رفتار منصفانه بر اساس شایستگی و نیاز، گاهی عدالت مستلزم تفاوت قائل شدن است؛ مثلاً کمک بیشتر به نیازمندان، عین عدالت است نه ضد آن، به همین دلیل گفته میشود: عدالت، برابری نیست؛ بلکه توازن است. در زندگی روزمره بایستی انصاف را در قضاوت درباره دیگران رعایت کنیم و از قضاوت عجولانه در گفتار و رفتار بپرهیزیم. حق دیگران را بدهیم حتی اگر با آنها موافق نباشیم؛ از تعبیض پرهیز کنیم.
عدالت، زیباترین موسیقی جهان است؛ همان جایی که صدای ضعیفترین آدمها شنیده میشود. کاش یادمان بماند که عدالت، قبل از اینکه در دادگاهها جستجو شود، باید در مهربانی نگاه ما به یکدیگر خانه داشته باشد. عدالت یعنی وقتی به آینه نگاه میکنیم، شرمنده هیچ حقی نباشیم که پایمال کردهایم. دنیا جای زیباتری میشد اگر یاد میگرفتیم «حق» متعلق به همه است. در کنگره۶۰ افراد پس از ورود تماما در یک جایگاه و منزلت قرار دارند تا رفتهرفته خدمتگزاران مشخص میشوند و هر کس که نیازمند پیشرفت است خدمت بیشتری بر عهده میگیرد، اینجاست که تنزل درجه مییابد و ارتقاء پیدا میکند و سعی بر این دارد دست یاری افراد بیشتری را بفشارد و نمایندگی که در آن در حال خدمت است را مستحکمتر کند، پس چیزی به اندازه دیدن یک لبخند رضایتمندانه از روی انصاف، قلب آدم را آرام نمیکند. عدالت مرهمی است بر زخمهای کهنه زمین. عدالت یعنی در دنیایی که همه به فکر سهم بیشتر هستند، تو نگران سهم کسی باشی که چیزی ندارد. یعنی قلب انسان آنقدر بزرگ باشد که نتوانی رنج دیگران را ببینی و برای بر طرف کردن آن کاری قدمی برداری. عدالت صرفاً یک واژه شعاری نیست؛ بلکه یک زیست روزمره و یک مسئولیت همگانی است.
نویسنده: همسفر صدیقه رهجوی راهنما همسفر یگانه (لژیون سوم)
رابط خبری: همسفر اعظم رهجوی راهنما همسفر یگانه (لژیون سوم)
ارسال: همسفر ملیحه رهجوی راهنما همسفر نرگس (لژیون اول) نگهبان سایت
همسفران نمایندگی علی عصارزاده مشهد
- تعداد بازدید از این مطلب :
27