اختیار، دست نفس انسان هست

جلسه ششم از دوره دوم جلسات لژیون سردار همسفران کنگره۶۰ نمایندگی دکتر احمد اراک به استادی ایجنت همسفر مریم، نگهبانی همسفر پروین و دبیری راهنما همسفر زهرا با دستور جلسه «وادی چهارم (در مسائل حیاتی به خداوند مسئولیت دادن؛ یعنی سلب مسئولیت از خویشتن) و تأثیر آن روی من» روز دوشنبه ۱ تیرماه ۱۴۰۵ ساعت ۱۶:۰۰ آغاز به کار کرد.

خلاصه سخنان استاد:

در مسائل زندگیمان وقتی که مسئولیت را به خداوند می‌دهیم در واقع مسئولیت را از گردن خودمان برمی‌داریم؛ همان‌طور که در کتاب چهارده وادی برای رسیدن به خود برای ما توضیح می‌دهد و می‌گوید: این‌ کار مثل یک گریزگاهی است که در واقع بار مسئولیت را گردن خداوند می‌اندازیم. اینجا ما می‌دانیم که مسئولیت همیشه دو طرفه است. مسئولیت هیچ وقت یک طرفه نیست؛ حتی در برابر خداوند هم دو طرفه است. اگر خداوند مسئولیتی در قبال من دارد، من که بنده خدا هستم در قبال خداوند هم مسئولیت دارم یا اگر من راهنما هستم نسبت به رهجوهای خودم مسئولیت دارم و رهجوهای من هم در مقابل من مسئولیت دارند، این‌طور نیست که من وظیفه خودم را انجام بدهم، سر وقت بیایم و در لژیون بنشینم، قبل از آمدن مطالعه داشته باشم؛ ولی رهجوی من همین‌طور بیاید، نه سی‌دی نوشته باشد نه سر وقت بیاید، دیر بیاید و زود برود، این‌طوری خودش هم به نتیجه نمی‌رسد؛ بنابراین هر کس در قبال طرف مقابل خودش مسئولیت دارد.

چون بحث در مورد خداوند هست و مسئولیتی که خداوند در قبال بنده خودش علی الخصوص انسان دارد و فقط انسان است که ویژگی اختیار را دارد و بقیه موجودات دارای اختیار نیستند.‌ انسان که مسئول هست و اختیار دارد می‌تواند انتخاب کند. کسی که اختیاری ندارد چه انتخابی می‌تواند داشته باشد؟ خداوند به انسان اختیار داده؛ ولی سایر مخلوقات الهی از این موهبت برخوردار نیستند، مثلاً یک شیر یا یک پلنگ اختیاری ندارند؛ بنابراین تمام کائنات و هستی همه تسخیر انسان هست و هر چه که در کره خاکی وجود دارد را برای انسان آفریده است؛ چون اختیار دارد و اختیار را به انسان داده و این مقام خیلی بالایی برای انسان هست؛ پس مسئولیت دو طرفه است و خداوند مسئولیت خودش را در قبال ما انسان‌ها به نحو احسن انجام داده و همه چیز را آفریده و ما را در این کره خاکی قرار داده و آب، خاک، غذا و اکسیژن و هر چیزی که شما فکرش را بکنید برای انسان آفریده است. 

حالا وظیفه انسان چیست؟ آیا انسان وظیفه خودش را در قبال خداوند انجام می‌دهد؟ یا این‌که توقع دارد در اثر سهل‌انگاری یا بی‌توجهی یا جهل و نادانی خودش مشکلات، بیماری‌ها و کلی مسائل که برای خودش به وجود آورده و توقع دارد خداوند این مشکلات ریز و درشت را حل کند، ولی آیا واقعاً خداوند به خاطر این وجود دارد که فقط مشکلات ما را حل کند؟ این نشان می‌دهد که ما خداوند را نشناخته‌ایم و برای این‌که خداوند را بشناسیم و از مسئله‌ای که با آن روبه‌رو هستیم بتوانیم خارج شویم؛ باید اول خودمان را بشناسیم؛ اول ببینیم انسان کیست؟

همان‌طور که ما آموزش گرفته‌ایم انسان از دو قسمت صور آشکار و پنهان تشکیل شده است. یک صور آشکار که مشخص هست و صور پنهان انسان که مهم‌ترین بخش آن نفس است و اختیار دست نفس انسان هست. نفس انسان هم خواسته‌های معقول دارد هم خواسته‌های غیر معقول. خواسته‌های غیر معقول انسان از کجا نشأت می‌گیرد؟ در واقع نیروهای بازدارنده و نیروهای منفی که در درون ما هستند و ریشه در درون ما انسان‌ها دارند، خواسته‌های نامعقول نفس هستند؛ یعنی من در اثر خواسته‌های نامعقولی که دارم باعث می‌شوم که نیروهای بازدارنده در درون من رشد کنند و من نتوانم جلوی نفس خودم را بگیرم. نفس خواسته‌های معقول هم دارد و برای اين‌که به خواسته‌های معقول خودش برسد؛ باید سعی و تلاش کند و در جهت خواسته معقولی که دارد حرکت داشته باشد؛ چون ظرفیت در انسان با سعی و تلاش و کوششی که کرده به‌وجود آمده؛ چون در واقع انسان چیزی نیست جز سعی و تلاش خودش، وقتی که سعی و تلاشش را کرد آن موقع است که ظرفیت در او ایجاد می‌شود و فرمان‌ الهی صادر می‌شود و انسان به خواسته معقول خودش می‌رسد.

تایپیست: همسفر حسنیه رهجوی راهنما همسفر معصومه (لژیون چهارم)
عکاس: همسفر خدیجه رهجوی راهنما همسفر مریم (لژیون دوم)
ویرایش و ارسال: همسفر راضیه نگهبان سایت
همسفران نمایندگی دکتر احمد اراک