زندگی اجتماعی آداب و رسوم خاصی دارد

در مبحث آداب معاشرت، آقای مهندس حسین دژاکام در رابطه‌ با دستور جلسه توضیحات جالب و شنیدنی را ارائه نمود که به همه عزیزان پیشنهاد می‌کنم این سخنان بسیار مهم و ارزشمند را از دست ندهند. اولین مسئله در آداب معاشرت تعادل و بی‌تعادلی است. «درمان فوق ترک و تعادل فوق درمان است.» تعادل در تعریف؛ یعنی به پایداری رسیدن و عدالت هم از همین لغت گرفته شده است. مشکلی که در حال حاضر وجود دارد این است که انسان‌ها ذره‌ذره از تعادل خارج شده‌اند و این فقط مربوط به قشر مصرف‌کننده نیست؛ بلکه مربوط به همه انسان‌هاست؛ همه قشرها و مقام‌ها از تعادل خارج شده‌اند و موجب رنجش و عذاب اطرافیان خود می‌شوند. می‌توانیم بگوییم هر ساختاری که در مقابل نیروها و فشارهای وارده قوام، استحکام و پایداری خود را حفظ نماید، تعادل دارد؛ بنابراین یکی از دلایل درمان موفق و پایدار در کنگره ۶۰ رسیدن به تعادل است. درصد برگشت به اعتیاد در رهاشدگان کنگره ۶۰ بسیار پایین است و به این دلیل است که آن‌ها نه‌تنها به درمان رسیده‌اند، بلکه به‌موازات درمان به تعادل نیز رسیده‌اند؛ یعنی به پایداری در زندگی رسیده‌اند

تعادل مفهوم دیگری نیز دارد که در ریشه این واژه یعنی عدل و عدالت نهفته است. پایداری نتیجه عدالت است. برای مثال اگر یک داربست فلزی را در نظر بگیریم چه زمانی این داربست پایداری خود را در حالات مختلف مانند تحمل بارهای سنگین یا باد و طوفان حفظ می‌کند؟ زمانی که نیروی وارد به آن، عادلانه بین پایه‌های آن تقسیم شود. اگر نیروهای وارد شده به شکل صحیح تقسیم نشوند، داربست پایدار نخواهد بود. یکی از مصادیق بارز مفهوم تعادل در زندگی انسان، موضوع آداب معاشرت و ادب است. آداب جمع واژه ادب است؛ یعنی اگر ادب را در امور مختلف آموخته باشیم و رعایت کنیم در حقیقت آداب معاشرت را رعایت کرده‌ایم. معاشرت نیز هم خانواده عشیره و عشرت است و به‌نوعی مفهوم زندگی اجتماعی. پس زندگی اجتماعی و روابط اجتماعی با دیگر انسان‌ها یا معاشرت، آداب و آیین و رسوم خاص خود را دارد که باید بلد باشیم. اجرای این آداب یکی از تجلیات مهم مبحث تعادل است و رعایت‌نکردن آن دلیل بر بی‌تعادلی.

آداب معاشرت، مبحثی بسیار گسترده است که تقریباً تمام جنبه‌های زندگی ما را در بر می‌گیرد و در اینجا به‌صورت خلاصه نمونه‌هایی که آقای مهندس دژاکام مطرح نموده اشاره می‌کنیم. ما باید بدانیم که صحبت‌کردن یک عامل بسیار قوی در ارتباط با دیگران است و این در همه‌جا به یک صورت نیست؛ یعنی ما در هر جایی به صورتی خاص صحبت می‌کنیم. ما با یک کودک، یک دوست، هم‌کلاسی، اقوام، پلیس و نانوا به یک صورت سخن نمی‌گوییم. زمانی که با یک بزرگ‌تر صحبت می‌کنیم نمی‌توانیم از ضمیر مفرد استفاده کنیم؛ مثلاً به پدرمان یا به راهنمایمان بگوییم "تو" و باید برای مخاطب قراردادن بزرگ‌ترها از ضمیر جمع (شما) استفاده کنیم. همین‌طور در صحبت‌کردن با خانم‌ها نیز باید از ضمیر جمع استفاده کنیم و از کلماتی که در صحبت با دوست استفاده می‌کنیم نمی‌توانیم در صحبت با یک خانم استفاده کنیم. غذا را باید با دهان بسته بجویم و از جویدن غذا با صدا خودداری کنیم چرا که اطرافیان را شدیداً می‌رنجاند.

ایجاد سروصدا با قاشق و چنگال و صدای برخورد آنها با بشقاب و ظروف نیز از مواردی است که خارج از آداب غذاخوردن است .در مهمانی‌هایی که چند نوع غذا سرو می‌شود حتی‌الامکان باید از یک نوع غذا بخوریم و وجود غذاهای مختلف به این معنا نیست که باید از همه آن‌ها بخوریم و این برای این است که اگر شخصی که از یک نوع غذا خوشش نمی‌آید بتواند غذای دیگری را میل کند. زمانی که میهمان داریم میزبان اولین کسی است که شروع به خوردن غذا می‌کند و نیز آخرین نفری است که دست از غذا می‌کشد تا میهمان احساس راحتی داشته باشد. یا در هنگام غذاخوردن نمی‌توانیم خم شویم و تا جایی که می‌توانیم دستمان را در سفره دراز کنیم تا برای مثال نمکدان را برداریم، این یکی از موارد بلد نبودن آداب معاشرت است؛ باید از کسی که دسترسی نزدیک‌تری دارد خواهش کنیم که نمکدان را به ما بدهد. نکته آخر اینکه آقای مهندس می‌گوید: برای من یک مصرف‌کننده هروئینی و تزریقی کارتن‌خواب با لباس‌های کثیف اما مؤدب، بسیار ارجحیت دارد به یک شخص کاملاً شیک‌پوش و ثروتمند و تحصیل‌کرده اما بی‌ادب. من آن معتاد به‌هم‌ریخته اما باادب را به این شخص بی‌ادب ترجیح می‌دهم.

منابع: فایل صوتی تعادل و بی‌تعادلی، آداب معاشرت و ادب بی‌ادبی، سخنان دیده‌بان علی خدامی
نویسنده: همسفر سپیده رهجوی راهنما همسفر عاطفه (لژیون دهم)
رابط خبری: همسفر زهرا رهجوی راهنما همسفر عاطفه (لژیون دهم)
ارسال: همسفر مونا نگهبان سایت
همسفران نمایندگی البرز کرج